Skarby Rzeczypospolitej. Z dziejów polskiego kolekcjonerstwa sztuki w Polsce od XIII do końca XVIII wieku

Nakład wyczerpany

DZIAŁ: HISTORIA

DZIAŁ: MUZEA

  • Tytuł oryginalny:

    Skarby Rzeczypospolitej. Z dziejów polskiego kolekcjonerstwa sztuki w Polsce od XIII do końca XVIII wieku

  • Liczba stron:

    216

  • Liczba zdjęć:

    236

  • Format:

    240 x 330 mm

  • ISBN:

    83-87730-65-3

  • EAN:

    9788387730659

  • Oprawa:

    twarda

  • Numer wydania:

    I

  • Rok wydania:

    2003

  • Język:

    polski

Skarby Rzeczypospolitej. Z dziejów polskiego kolekcjonerstwa sztuki w Polsce od XIII do końca XVIII wieku

Dorota Folga-Januszewska  (autor) | Andrzej Rottermund  (wstęp) | Lech Majewski  (proj. graf.)

Wyjątkowy w swym charakterze album. Inspiracją do jego powstania stała się wystawa „Thesauri Poloniae”, prezentowana w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu jesienią 2002 roku. Ekspozycja ta zgromadziła najcenniejsze eksponaty z polskich kolekcji historycznych, zaczerpnięte z różnorodnych zbiorów muzealnych i cieszyła się ogromnym zainteresowaniem zwiedzających. Album naszego wydawnictwa, przygotowany we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie, podejmuje tę samą ideę. Znalazły się w nim bowiem przedmioty świadczące o bogactwie polskiej historii i kultury, najwybitniejsze dzieła sztuki, zarówno świeckiej jak i sakralnej. Włócznia Świętego Maurycego, średniowieczne rzeźby, wawelskie arrasy, Dama z gronostajem, to tylko kilka z reprodukowanych w albumie skarbów.

Album w dwóch osobnych wersjach językowych: polskiej i angielskiej.


Prof. Dorota Folga-Januszewska – historyk sztuki, muzeolog; od 1979 r. pracownik Muzeum Narodowego w Warszawie, w latach 2007–2008 dyrektor MN; od 2011 r. dyrektor Instytutu Muzeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i profesor tej uczelni; od 2005 członek grupy ekspertów EU ds. muzeów (Culture Unit); autorka ponad 250 książek, katalogów, artykułów i opracowań w zakresie sztuki XX wieku, muzeologii, teorii sztuki.


Prof. Lech Majewski – profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, artysta plastyk, znany plakacista i projektant książek.

Dziękujemy za dodanie recenzji
+

[jwol], „Notes Wydawniczy”, nr 2 (142) luty 2004 r., s. 62 01-01-1970 01:00

Thesaurus Poloniae.

 

Tak, nie popadając wcale w przesadę, można określić prezentowany album. Stanowi on pokłosie wystawy zaprezentowanej kilkanaście miesięcy temu w salach wiedeńskiego Kunsthistorisches Museum, podczas Roku Polskiego w Austrii. Celem wystawy było zarysowanie dziejów kultury kolekcjonerskiej na ziemiach polskich od początków naszej państwowości po czas narodzin pierwszych polskich muzeów, co miało miejsce na przełomie XVIII i XIX stulecia. Album podąża tym samym tropem, w 236 zdjęciach i reprodukcjach ukazuje reprezentatywny wybór najcenniejszych eksponatów z rodzimych zbiorów, świadczący o istotnym wkładzie Rzeczypospolitej w rozwój historii i kultury Europy. Publikację podzielono na pięć rozdziałów odpowiadających pięciu środowiskom tworzącym wysoką kulturę artystyczną i materialną. I tak, mamy Kościół jako pierwszy – i wciąż czynny – skarbiec sztuki, miasto jako centrum kultury i nie mniej dynamiczny kolekcjoner, skarbiec królewski jako miejsce realizacji kolekcjonerskich pasji monarchów, wreszcie dwór magnacki jako zjawisko – również w kwestii kolekcjonerstwa – niepowtarzalne w dziejach Europy. Stąd już tylko krok do epoki stanisławowskiej, czyli wybuchu wśród polskiej arystokracji prawdziwego szaleństwa kolekcjonerskiego. Album w równej mierze operuje obrazem i słowem. Reprodukowane eksponaty opatrzyli obszernym, a wnikliwym komentarzem wybitni znawcy przedmiotu: historycy sztuki i muzealnicy.

+

Piotr Dobrołęcki, „Magazyn Literacki »Książki«”, nr 1/2004 (88), styczeń 2004, s. 41. 01-01-1970 01:00

Książka miesiąca

 

Reprodukowane na okładce działa sztuki są symbolicznym zaproszeniem do wirtualnego zwiedzenia wystawy, która na przełomie 2002 i 2003 roku stanowiła najwspanialszą prezentację polskiej kultury w czasie „Roku polskiego w Austrii”. Korona Stanisława Augusta i klucz do Domku Gotyckiego w Puławach to jedne z najwspanialszych ocalałych okazów – ze skarbca królewskiego i zbiorów magnackich, które w czasach zaborów godnie i z pożytkiem zastępowały instytucje nieistniejącego państwa. Wielu z nas wielokrotnie zastanawia się, co cennego mamy w Polsce. Dla osób znających bogactwo i przepych zabytków Europy Zachodniej, ogromne kolekcje dzieł sztuki, państwowe, komunalne czy prywatne, nasze zbiory muszą się wydawać wyjątkowo skromne. Jest to przecież nie tylko wynik peryferyjnego położenia Polski w stosunku do największych europejskich ośrodków kulturalnych, ale też skutek niezliczonych rabunków, grabieży i zniszczeń, do jakich dochodziło na naszych ziemiach począwszy od niebywałego haraczu, jaki ściągnęły z Polski szwedzkie wojska w czasach Potopu. Dzięki temu paradoksalnie w Szwecji – nie niepokojonej przez obce siły – do dzisiaj zachowały się polskie zabytki, które mogły być zniszczone bezpowrotnie w następnych epokach, gdyby zostały u nas. Był tego również ślad na wiedeńskiej wystawie. Pomimo barbarzyństwa, z jakim przez wieki traktowano nasz dorobek kulturalny, czego najbardziej tragicznym przykładem był los Warszawy niszczonej systematycznie przez wojska hitlerowskie po upadku Powstania Warszawskiego, mamy wiele skarbów, z których możemy być dumni. Są to dzieła na najwyższym poziomie artystycznym, czy to pochodzenia europejskiego, czy też rodzimego, w wielu przypadkach tak charakterystyczne czy niepowtarzalne jak pasy słuckie czy portrety trumienne. Wystawa obejmowała tylko sto osiemdziesiąt obiektów, ale wszystkie były wyjątkowe. Zostały podporządkowane trafnemu założeniu – prezentacji dziejów kolekcjonerstwa w Polsce. Wyodrębniono pięć wiodących tematów – Kościół, miasta (tutaj wspaniałe zabytki z Gdańska i Krakowa), skarbiec królewski, zbiory magnackie i odrębne kolekcjonerstwo w epoce stanisławowskiej. Album jest przebogatym katalogiem wystawy, prezentowane obiekty wyglądają imponująco na świetnych fotografiach, a dzięki układowi i oprawie graficznej książka może pretendować do najwyższych nagród edytorskich. Jako pointę można tylko dodać, że swoim poziomem artystycznym książka dorównuje prezentowanym zabytkom i je dopełnia, stając się jeszcze jednym skarbem naszej kultury narodowej.

+

J.D., „Rzeczpospolita”, nr 284, 6 grudnia 2003 r. 01-01-1970 01:00

Polski skarbiec

 

Efektownie wydany album „Skarby Rzeczpospolitej” powstał na kanwie wystawy „Thesauri Poloniae” czynnej na przełomie 2002 i 2003 r. w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu, a zorganizowanej z okazji Roku Polskiego w Austrii. Zredagowany został przez Andrzeja Rottermunda, twórcę koncepcji wystawy, oraz Dorotę Folgę-Januszewską i opracowany graficznie przez Lecha Majewskiego Całość składa się z pięciu części. W pierwszej przedstawiono Kościół jako instytucję spełniającą od wieków rolę skarbca sztuki. Ozdobą tej części jest rzecz jasna ołtarz Wita Stwosza z kościoła Mariackiego w Krakowie. W części drugiej na przykładach Krakowa i Gdańska udowadnia się tezę, że w roli kolekcjonera sztuki może występować również miasto. Część środkowa poświęcona została skarbcowi królewskiemu i kolekcjonerskim pasjom władców Polski. Podziwiamy więc modlitewnik królowej Bony, „Bitwę pod Orszą”, arrasy z kolekcji Zygmunta Augusta, królewskie portrety Kobera i Bacciarellego. „Magnackie splendory” – taki tytuł nosi część czwarta, w której oprócz portretów przedstawicieli największych rodów: Morsztynów, Lubomirskich, Krasińskich, Potockich, znajdujemy „Wjazd Jerzego Ossolińskiego do Rzymu w 1633 roku” pędzla Bernarda Bellotto, portrety trumienne oraz przedmioty codziennego użytku, poczynając od strojów, kończąc na kuflach i kielichach. Część ostatnia to prezentacja epoki stanisławowskiej, czyli kolekcje Stanisława Augusta Poniatowskiego, Stanisława Potockiego oraz Izabeli Czartoryskiej i Izabeli Lubomirskiej. Od płócien Antona Raphaela Mengsa, Jana Steena, Gabriela Metsu, Jacquesa-Louisa Davida, rzeźb Antonia Canovy, antycznych amfor nie sposób oderwać oczu. Całość wieńczy cykl XVII-wiecznych portretów wielkich ! francuskich pisarzy: La Fontaine'a, Boileau, Corneille'a, Racine'a, Moliera. Przedstawione w albumie obiekty pochodzą ze zbiorów 44 muzeów polskich, a ponadto z muzeów Austrii, Niemiec, Włoch, Szwecji oraz Rosji i Ukrainy. Pomyśleć, kiedyś to Polacy mieli hobby, a teraz co? Puszki po piwie, pudełeczka od papierosów, ewentualnie pocztówki.

Tytuły powiązane:

Polish Commonwealth Treasures. On the History of Polish Collecting from the 13th to the late 18th

Dorota Folga-Januszewska

2004

aktualności

Anna Szałapak

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy informację o śmierci Anny Szałapak, wybitnej artystki krakowskiej, solistki „Piwnicy Pod...

> więcej

Zapowiedzi zobacz wszystkie

„Domowe dania wigilijne i świąteczne” to zbiór 25 tradycyjnych przepisów świątecznych potraw, które może...

> więcej

Tradycja wytwarzania nalewek i likierów praktykowana jest na ziemiach polskich od stuleci. Domowe nalewki i likiery to książka z...

> więcej

«powrót