Folklor Polska kultura ludowa

Nakład wyczerpany

  • Tytuł oryginalny:

    Folklor Polska kultura ludowa

  • Liczba stron:

    144

  • Liczba zdjęć:

    300

  • Format:

    270 x 300 mm

  • ISBN:

    83-87730-36-X

  • EAN:

    9788387730369

  • Oprawa:

    twarda z obwolutą

  • Numer wydania:

    I

  • Rok wydania:

    2001

  • Język:

    polsko-angielski

Folklor Polska kultura ludowa

Franciszek Ziejka  (wstęp) | Andrzej Rataj  (wstęp) | Władysław Pluta  (proj. graf.) | Anna Spiss  (oprac.) | Jacek Kubiena  (fot.)

Album prezentujący kulturę ludową w jej różnorodnych przejawach – wyroby rzemiosła artystycznego, przedmioty codziennego użytku, stroje, rzeźba i malarstwo ludowe. Książka powstała na podstawie zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie.

Fragment wstępu:

Termin folklor obejmuje szeroko rozumianą twórczość ludową, a w potocznym i najszerszym znaczeniu jest synonimem całej kultury ludowej. Kultura ludowa Polski jest zjawiskiem złożonym. Tworzą ją relikty pochodzące z bardzo odległych czasów, takie jak elementy wierzeń czy motywów zdobniczych o przedchrześcijańskim rodowodzie, widoczne są w niej także wpływy kultur innych ludów, z którymi stykaliśmy się w ciągu dziejów. Folklor fascynuje różnorodnością, która świadczy także o nieprzeciętnej inwencji oraz rozlicznych talentach jego twórców. Obok archaizmu, wynikającego z siły tradycji, dostrzegamy w nim ogromną zdolność do adaptacji nowych materiałów, technik i wzorów. Co równie ważne – wielu miłośników kultury ludowej odkrywa i smakuje jej swoiste piękno. Każdy wytwór jest wykonany ręką ludzką, a więc mimo typowości jest indywidualny i niepowtarzalny. Niemal każdy, niezależnie od jego funkcji i przeznaczenia, jest zdobiony. Zachwyca nas zatem bogato dekorowany, paradny, odświętny strój ludowy, zdobione ryzowaniem lub malaturą meble, barwne wycinanki i malowanki, porywa wyobraźnię muzyka czy baśń ludowa. Piękno formy dostrzegamy nawet w prostym naczyniu drewnianym, narzędziu czy sprzęcie. Dostrzegamy je i cenimy szczególnie dzisiaj, gdy żyjemy wśród przedmiotów wykonywanych seryjnie, fabrycznie, które często są po prostu brzydkie i tandetne.

Andrzej Rataj

Prof. Franciszek Ziejka – historyk literatury polskiej, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1999-2005 (pełnił też funkcje prorektora i dziekana Wydziału Filologicznego) członek Polskiej Akademii Umiejętności i polskiego PEN-Clubu, od 2005 roku przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, autor wielu publikacji naukowych, książek, artykułów, rozpraw. Laureat licznych nagród i odznaczeń polskich i zagranicznych, w tym doktoratów honoris causa, m.in. Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Papieskiej Akademii Teologicznej i Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej.

Prof. Władysław Pluta – wykładowca krakowskiej ASP na Wydziale Form Przemysłowych, doświadczony i utytułowany projektant graficzny, autor licznych plakatów, katalogów, opracowań graficznych książek i systemów identyfikacji wizualnej, laureat wielu nagród i wyróżnień.

Dziękujemy za dodanie recenzji
+

Katarzyna Bik, „Gazeta w Krakowie”, nr 277, 27 listopada 2001 r. 01-01-1970 01:00

Na ludowo

Jaka szkoda, że prawdziwego folkloru już nie ma! Wzdychając z żalu, odkładam na półkę album, który właśnie ukazał się w wydawnictwie Bosz. Nie ukrywam jednak, że biorąc do ręki tę książkę, zatytułowaną „Folklor”, byłam pełna obaw. Czyżby dosięgły mnie propagandowe widły Samoobrony? – natrętne pytania sparaliżowały mój mózg. Przełamując niechęć, zaczęłam wertować kartki i szybko zrozumiałam, jak wielki popełniłam błąd. Album okazał się być nagrobkiem, ba, wspaniałym epitafium stworzonym na mogile polskiej kultury ludowej bestialsko pomordowanej przez soc- i pop-twórczość. Jak doszło do tej haniebnej zbrodni – wyjaśni może śledztwo, które prowadzą uczeni. Teraz ważniejszą sprawą jest uporanie się z tęsknotą i żalem po utracie tożsamości. Bo był taki czas, że Polacy – wzorem innych nacji – właśnie w twórczości ludu szukali korzeni kultury narodowej. W czasach niewoli odkryli bogactwo, inwencję i różnorodność jej wytworów. Dostrzegając w chłopskiej kulturze materiał pomocny w rekonstrukcji dziejów ojczystych, uczeni i artyści zaczęli od końca XIX wieku gromadzić i pielęgnować jej niepowtarzalne wytwory. Dziewięćdziesiąt lat temu w oparciu o takie kolekcje powstało w Krakowie Muzeum Etnograficzne. To właśnie jego zbiorom Wydawnictwo Bosz poświęciło swój najnowszy album. Dwujęzyczna, polsko-angielska książka – prócz wprowadzenia Franciszka Ziejki, w którym autor pisze o szansie na odkrycie własnej małej ojczyzny w kulturze ludowej właśnie – zawiera tekst Andrzeja Rataja o historii i zbiorach krakowskiego Muzeum Etnograficznego. Ale jej główną zawartość stanowią ilustracje. Świetnej jakości fotografie dokumentują kulturę ludową ziem etnicznie polskich. Obok zdjęć chłopskich izb, możemy zobaczyć meble i sprzęty domowe, rolnicze i rzemieślnicze narzędzia, zabawki, stroje, biżuterię, tkaniny, kostiumy i rekwizyty świąteczne – jak pisanki czy szopki bożonarodzeniowe. Wszystko to starannie wykonane, pyszne w formie i proporcjach, genialnie zdobione motywami, których pochodzenie bywa niekiedy zaskakujące. Bo jaką drogą trafiły pod podhalańskie czy mazowieckie strzechy ornamenty celtyckie, niderlandzkie, ba, orientalne, czy też antyczne symbole solarne? Największą jednak radość posiadaczowi tego albumu sprawia sztuka ludowa. Tworzone na chwałę Boga i świętych ołtarze domowe, obrazy olejne i na szkle malowane, drzeworyty, rzeźby, kapliczki przydrożne, są prawdziwymi arcydziełami nieskrępowanej wyobraźni i ekspresji. Stworzyli je prymitywnymi narzędziami mistrzowie, których nazwisk często nie znamy. Na szczęście ich dzieła przetrwały w zbiorach krakowskiego muzeum. I może sprawią cud – tchnąc na powrót talent w polski lud?

Tytuły powiązane:

Skanseny. Muzea na wolnym powietrzu w Polsce

Jan Święch

1999

Skanseny. Muzea na wolnym powietrzu w Polsce miniatura

Jan Święch

1999

aktualności

Anna Szałapak

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy informację o śmierci Anny Szałapak, wybitnej artystki krakowskiej, solistki „Piwnicy Pod...

> więcej

Zapowiedzi zobacz wszystkie

„Domowe dania wigilijne i świąteczne” to zbiór 25 tradycyjnych przepisów świątecznych potraw, które może...

> więcej

Tradycja wytwarzania nalewek i likierów praktykowana jest na ziemiach polskich od stuleci. Domowe nalewki i likiery to książka z...

> więcej

«powrót