Muzea polskie

Cena:

74.90 zł
99.90 zł

Przeglądaj książkę
  • Tytuł oryginalny:

    Muzea polskie

  • Liczba stron:

    240

  • Liczba zdjęć:

    387

  • Format:

    240 x 300 mm

  • ISBN:

    978-83-7576-139-9

  • EAN:

    9788375761399

  • Numer wydania:

    I

  • Rok wydania:

    2012

  • Język:

    polski

Muzea polskie

Dorota Folga-Januszewska  (red.) | Lech Majewski  (proj. graf.)

Album „Muzea polskie”, przygotowany pod kierunkiem merytorycznym wybitnego znawcy tematu, Doroty Folgi-Januszewskiej, ukazuje historię, współczesność i perspektywy rozwoju polskiego muzealnictwa – dzieje i kolekcje najważniejszych muzeów, najcenniejsze skarby i nowe idee. Publikacja składa się z kilku rozdziałów poświęconych różnym typom muzeów, przygotowanym przez dyrektorów muzeów i badaczy poruszanych zagadnień – Antoniego Bartosza, Przemysława Mrozowskiego, Jacka Milera, Pawła Jaskanisa, Ewę Wykę, Krzysztofa Jakubowskiego, Jerzego Litwina, autorką dwóch rozdziałów jest również D. Folga-Januszewska, która we wstępie rozmawia o muzealnictwie z prof. Andrzejem Rottermundem. Poszczególne części poświęcone zostały m.in. – Muzeom Narodowym, muzeom techniki, przyrodniczym, uniwersyteckim, etnograficznym, rezydencjonalnym, muzeum polskim za granicą – i wielu innym zagadnieniom. Liczne ilustracje – zarówno współczesne, jak i archiwalne – ukazują zbiory i charakter polskich muzeów.

Projekt współfinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Patroni medialni:

Prof. Dorota Folga-Januszewska – historyk sztuki, muzeolog; od 1979 r. pracownik Muzeum Narodowego w Warszawie, w latach 2007–2008 dyrektor MN; od 2011 r. dyrektor Instytutu Muzeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i profesor tej uczelni; od 2005 członek grupy ekspertów EU ds. muzeów (Culture Unit); autorka ponad 250 książek, katalogów, artykułów i opracowań w zakresie sztuki XX wieku, muzeologii, teorii sztuki.

Prof. Lech Majewski – profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, artysta plastyk, znany plakacista i projektant książek.

Dziękujemy za dodanie recenzji
+

Arteon 04-04-2013 15:24

+

Cezary Rudziński - Globtroter 27-03-2013 14:58

 

MUZEA POLSKIE – ALBUM I KOMPEDIUM WIEDZY

Dla jednych, na szczęście nielicznych, muzea są „cmentarzyskami sztuki”. Dla większości jednak stanowią cenne źródła wiedzy z różnych dziedzin oraz – zwłaszcza w przypadku malarstwa, rzeźby i grafiki, chociaż nie tylko, miejsca głębokich przeżyć estetycznych. Nasze zbiory muzealne, kraju, przez który w ciągu wieków przetaczały się niszczące wojny i grabieże najeźdźców, są generalnie uboższe niż znajdujące się w większych i bogatszych państwach europejskich. Które – warto o tym pamiętać – nierzadko grabiły innych, nas również, lub pozyskiwały eksponaty także w sposób daleki od uczciwości. Ponadto w okresie tworzenia w Europie narodowego muzealnictwa Polska nie istniała jako państwo. A zarówno wówczas, jak i po odzyskaniu niepodległości, zamożność kolekcjonerów jak i kraju nie pozwalała na ogół na nabywanie wysokiej klasy, drogich eksponatów. Tak jest zresztą po dziś dzień. Nie znaczy to, że polskie zbiory muzealne są nieciekawe. Wręcz przeciwnie, znajdują się w nich także rarytasy rangi światowej.

 

Jak wiele oraz jakie są dzieje i współczesność naszego muzealnictwa, przekonać się można czytając i oglądając – bo jest to także bogato i pięknie ilustrowany album – „Muzea polskie” wydany przez BOSZ. Kolejna publikacja umacniająca znaczenie tej oficyny dla kultury narodowej. „Album, który oddajemy w ręce czytelników – prezentuje go wydawca i autorzy na tylniej stronie okładki – to fascynująca wyprawa w świat polskich kolekcji muzealnych, podczas której można poznać bogactwo zbiorów i ich niezwykłe dzieje. Przewodnikami są wybitni specjaliści – muzealnicy, dyrektorzy muzeów, historycy sztuki, a do podróży zachęcają liczne, unikatowe często ilustracje. Kompendium wiedzy niezbędne, by zrozumieć ideę współczesnego muzealnictwa.”

 

Dzieło, bo nie jest to zwykły pięknie wydany i bogato ilustrowany album z opisami i ciekawostkami, otwiera obszerna „Rozmowa o muzeach” pary wybitnych specjalistów w tej dziedzinie: Doroty Folgi – Januszewskiej, autorki także, dodam, m.in. wydanego rok wcześniej również w BOSZ-u znakomitego przewodnika „1000 muzeów w Polsce”, który na naszych łamach recenzowałem i Andrzeja Rottermunda. Zawierająca mnóstwo, także mało znanych faktów dotyczących polskich muzeów i muzealnictwa. Z ich odniesieniem do światowego.

 

Z podkreśleniem znaczenia takich placówek jak Świątynia Sybilli w Puławach Izabeli Czartoryskiej – pierwszego w Europie muzeum świadomie historycznego, czy specyficznych dla Polski muzeów rezydencji i muzeów siedzib szlacheckich oraz arystokratycznych. W rozmowie tej, oprócz wielu innych tematów zwrócono uwagę m.in. na fenomen, jakim w okresie zaborów było Muzeum Narodowe Polskie w Rapperswilu w Szwajcarii. Ale również na współczesne problemy polskiego muzealnictwa wynikające z braku uregulowań prawnych dotyczących kolekcji zamkowych i dworskich znacjonalizowanych w 1945 roku.

 

W kolejnych rozdziałach napisanych przez specjalistów przedstawiono dzieje, stan aktualny, a niekiedy i ciekawostki, różnych rodzajów polskich muzeów w podziale na: Narodowe i regionalne; Kościelne; Polskie za granicą; Muzea i historia – Rezydencjalne, historyczne i archeologiczne; Etnograficzne – nieocenione zwierciadła; Uniwersyteckie i muzea nauki; Przyrodnicze i Techniki. A te, które nie bardzo mieściły się w tym podziale, omówione zostały w Postscriptum.

 

M.in. KL Auschwitz – Birkenau i inne miejsca pamięci, Muzea sztuki nowoczesnej, Powstania Warszawskiego, Chopina w Warszawie, Podziemia Rynku Głównego w Krakowie oraz realizowane: Historii Żydów Polskich w Warszawie i projektowane: m.in. Muzeum Współczesne we Wrocławiu. Każdy merytoryczny rodzaj muzeów przedstawiony został zarówno pod kątem tego, czym się one zajmują, jak i ich historią oraz współczesnością w Polsce, z najbardziej znaczącymi lub charakterystycznymi przykładami.

 

Zacytuję, dla przykładu, fragment tekstu czym jest i zajmuje się etnografia: „Zajmuje go (etnografa) świat, który przestajemy zauważać: banalne na pozór przedmioty, praktyki życia indywidualne i społeczne, kultura pracy i świętowania, stosunek do obcych, reguły współistnienia, wykluczenie…”. I dalej: idea tworzenia tego rodzaju muzeów; historia muzeów etnograficznych i ich zbiory – oraz dzieje wybranych, z dramatycznymi losami podczas II wojny światowej; skanseny; wystawy.

 

W przypadku Muzeów Narodowych można przeczytać m.in. o ich późnym powstawaniu w stosunku do innych krajów europejskich, co wynikało z zakazów zaborców, zwłaszcza Rosji. Ale i o ciekawej historii, tworzeniu ich zalążków oraz zbiorów. Z bardzo ciekawymi przykładami i porównaniami. Np. za pierwsze muzeum w nowożytnej Europie uważa się udostępnienie publiczności kolekcji sztuki na rzymskim Kapitolu w 1471 roku przez papieża Sykstusa IV. Ale… wówczas już od ponad stulecia na zamku w Brzegu istniał jeden z największych księgozbiorów świeckich założony przez Ludwika I Brzeskiego.

 

W przypadku muzeów kościelnych autor także podkreśla ich stosunkowo późne powstawanie, gdyż dopiero pod koniec XIX w. Równocześnie jednak ich geneza i zbiory sięgają głębokiego średniowiecza. Muzea polskie za granicą, z dziejami oraz omówieniem zasobów najważniejszych, to oczywiście Rapperswil, Paryż, Zamek Montrésor nad Loarą, Londyn, ale także Nowy Jork oraz Chicago i wiele innych. Interesująco przedstawiono dzieje i rodzaje muzeów rezydencjonalnych, historycznych i archeologicznych.

 

Podobnie uniwersyteckich i naukowych – operując skrótem od Collegium Maius w Krakowie po Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Rozdział poświęcony muzeom przyrodniczym o bogatych u nas tradycjach obejmuje również Muzea natury w parkach narodowych. „Muzea techniki” omawia najciekawsze placówki w kraju. Od MT w Warszawie, poprzez Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego i zabytkową Hutę Żelaza w Chlewiskach, Muzeum Motoryzacji, Kuźnię Wodną w Gdańsku – Oliwie, Techniki i Komunikacji w Szczecinie oraz Kolejnictwa nie tylko w stolicy – po Górnictwa Węglowego i skanseny górnicze.

 

Muzea: Miedzi, Żup Krakowskich, Lotnictwa w Krakowie, Wojska Polskiego w Warszawie i podobne, Pożarnictwa w Mysłowicach, Drogownictwa, Morskie, Włókiennictwa w Łodzi. Nawet Porcelany w Ćmielowie i Rolnictwa w Szreniawie. Szkoda że pominięto Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu, interesujące zarówno od strony technicznej, jak i ze względu na znajdujące się w nim zbiory filatelistyczne. Bardzo mocną stroną tego albumu są ilustracje – przede wszystkim zdjęcia.

 

Poza fotografiami dzieł sztuki znanych z wielu reprodukcji, także na wydanych w ogromnych nakładach znaczków pocztowych, jak „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, „Ekstaza św. Franciszka” El Greco czy „Szczerbiec”, również innych wspaniałych, które przeważnie można obejrzeć tylko w muzeach lub skarbcach. Przykładowo wymienię „Włócznię św. Maurycego” – jej replikę podarowaną Bolesławowi Chrobremu w roku 1000 w Gnieźnie przez Ottona III i także jego darem będący wg. przekazów bizantyjski „Kielich Agatowy” (Św. Wojciecha) z X wieku.

 

Trudno pominąć też przepięknej roboty, zabytkowe kielichy mszalne. Z klasztoru karmelitów regularnych w Trzemesznie z ok. 1180 r., czy z fundacji opata Andrzeja Ożgi z opactwa w Tyńcu z 1480 r. Podobnie krzyż relikwiarzowy z ok. 1340 r. ofiarowany przez Władysława Jagiełłę kolegiacie (obecnie katedrze) w Sandomierzu prawdopodobnie znaleziony na pobojowisku pod Grunwaldem. Czy relikwiarz w kształcie św. Barbary z 1514 roku. To samo można powiedzieć o zdjęciach architektury i wnętrz, że wspomnę o kaplicy św. Ducha na Zamku Lubelskim czy portalu kaplicy św. Anny na Zamku w Malborku.

 

Albo z innych dziedzin: Globus nieba z 1480 r. – instrumentarium Marcina Bylicy z Olkusza ze zbiorów Collegium Maius, czy jedyny zachowany w całości w Europie egzemplarz prehistorycznego nosorożca włochatego, który wymarł 12 tys. lat temu, ze zbiorów Aquarium i Muzeum Przyrodniczego w Krakowie. A starannie dobranych zdjęć i ilustracji jest łącznie 387. Jest to więc dzieło, które powinien przeczytać i obejrzeć każdy nie tylko interesujący się muzeami i muzealnictwem, ale również sztuką, architekturą lub innymi dziedzinami, artefakty z których gromadzone są w kolekcjach i muzeach.

+

Przegląd 04-03-2013 15:42

+

www.dzieje.pl 18-02-2013 14:15

Muzea polskie" dzieje.pl

W albumie "Muzea polskie" znalazło się kilkaset zdjęć i komentarze specjalistów poświęcone rodzimym placówkom muzealnym. W naszym kraju gromadzeniem dziedzictwa w zakresie sztuki, historii, przyrody i nauki zajmuje się obecnie ponad 1000 muzeów.

W publikacji wydanej nakładem wydawnictwa Bosz zebrano informacje na temat różnych rodzajów polskich muzeów - zlokalizowanych w kraju i za granicą, mieszczących się w rezydencjach, kościołach i na uniwersytetach, zajmujących się gromadzeniem dzieł sztuki, przełomowych wynalazków, zbiorów archeologicznych, przyrodniczych i etnograficznych.

O poszczególnych typach placówek piszą specjaliści: Dorota Folga-Januszewska, Andrzej Rottermund, Paweł Jaskanis, Jacek Miler, Antoni Bartosz, Ewa Wyka, Jerzy Litwin i Krzysztof J. Jakubowski. Namuzealn fotografiach można zobaczyć gmachy muzeów, ich wnętrza i zbiory.

Jak czytamy w albumie, rozkwit polskiego muzealnictwa nastąpił w epoce oświecenia; ostatni król polski Stanisław August planował powołanie galerii i muzeów, swoich planów nie wcielił jednak w życie.

Prof. Rottermund uważa, że wojenna trauma mogła też wpłynąć na ukształtowanie wśród części polskich muzealników dość osobliwej postawy, która charakteryzuje się niedopuszczaniem nikogo do zbiorów. Tymczasem udostępnianie, zdaniem specjalisty, jest jednym z najważniejszych celów każdego muzeum. "Jeśli muzeum nie udostępnia zbiorów, przestaje żyć" - podkreślił prof. Rottermund.

"Wiek XIX, okres najbardziej intensywnego tworzenia muzeów, w Polsce był czasem utraty niepodległości i państwowości" - podkreśliła we wstępie do albumu prof. Folga-Januszewska. Publikację otwiera rozmowa muzeolożki z dyrektorem Zamku Królewskiego w Warszawie, prof. Rottermundem na temat historii polskiego kolekcjonerstwa i wyzwań stojących przed współczesnym muzealnictwem.

Jak zaznaczył prof. Rottermund, dla przedstawicieli wpływowych polskich rodów oraz towarzystw naukowych i artystycznych utrata niepodległości stanowiła impuls do kolekcjonowania pamiątek po straconym państwie. Wkrótce po rozbiorach Izabela z Flemingów Czartoryska otworzyła w Puławach pierwsze polskie muzeum historyczne, mające na celu udokumentowanie istnienia silnego i suwerennego państwa polskiego.

"Gromadzeniem pamiątek po bohaterach narodowych, dawnych i współczesnych, ujawniała aspiracje tego państwa do zrzucenia jarzma, przypominała o jego miejscu w Europie, zachęcała, bo tak to było odczytywane, bo odzyskania niepodległości. Niezależnie od tego, że w zbiorach jej muzeum powstała też kolekcja związana z cywilizacją europejską, zgromadzone zostały pamiątki po wielkich Europejczykach, wybitne prace, arcydzieła malarstwa europejskiego, to element wyróżniający się stanowiła świątynia Sybilli, miejsce szczególne, poświęcone historii Polski" – mówił o inicjatywie arystokratki prof. Rottermund.

Tym, co do dziś odciska piętno na polskim muzealnictwie, jest utrata dużej części zbiorów w czasie II wojnie światowej. "Ich kradzież, zawłaszczenie przez okupantów, częściowe lub całkowite zniszczenie szacowane bywa nawet na 60 proc. dawnych zasobów" - twierdzi prof. Folga-Januszewska.

Prof. Rottermund uważa, że wojenna trauma mogła też wpłynąć na ukształtowanie wśród części polskich muzealników dość osobliwej postawy, która charakteryzuje się niedopuszczaniem nikogo do zbiorów. Tymczasem udostępnianie, zdaniem specjalisty, jest jednym z najważniejszych celów każdego muzeum. "Jeśli muzeum nie udostępnia zbiorów, przestaje żyć" - podkreślił prof. Rottermund.

Na rozszerzenie działalności wystawienniczej pozwala internet, coraz częściej muzea podejmują się digitalizacji swoich zbiorów i upowszechniania ich cyfrowych kopii online. Specjaliści zastanawiają się, na ile nowe technologie zmieniają wymagania wobec muzeów i jak wpływają na odbiorcę.

"Udostępnianie cyfrowe obiektów muzealnych jest dzisiaj bardzo powszechne, ale tak jak i inne metody udostępniania ujawnia nowe problemy. Kiedy na przykład oglądamy na wielkim ekranie projekcję zdigitalizowanych obiektów archeologicznych, mających w naturze 2-3 cm wielkości, zaś w projekcji 2-3 m, tworzy się w naszej świadomości, a może raczej w podświadomości, zupełnie inne wyobrażenie o oryginale. Zaczynamy całkowicie inaczej, niż w kontakcie z przedmiotem znajdującym się w muzealnej gablocie, reagować na obiekt. Otrzymujemy informację, ale i doznajemy wrażeń nieosiągalnych przy oglądaniu realnego przedmiotu" – uważa prof. Folga-Januszewska.

Choć cyfrowa kopia muzealnego obiektu może kształtować jego fałszywe widzenie, prof. Rottermund jest zdania, że nowoczesna technologia daje zwiedzającym i badaczom zupełnie nowe możliwości.

Album "Muzea polskie" ukazał się nakładem wydawnictwa Bosz. Patronat medialny nad publikacją objęła Polska Agencja Prasowa.(PAP)

 

+

www.tvp.pl 18-02-2013 14:14

„Muzea polskie” już w księgarniach

 „Muzea polskie” już w księgarniach „Muzea polskie” to pierwszy na polskim rynku album, który pozwala poznać wszystkie najważniejsze muzea i ich kolekcje. Twórcom książki udało się uchwycić indywidualny charakter poszczególnych zbiorów, jednocześnie pokazując bogactwo polskich muzeów.

Muzea polskie” to pierwszy na polskim rynku album, który pozwala poznać wszystkie najważniejsze muzea i ich kolekcje. Twórcom książki udało się uchwycić indywidualny charakter poszczególnych zbiorów, jednocześnie pokazując bogactwo polskich muzeów.

 

„Muzea polskie” to pierwsza na polskim rynku publikacja, która pozwala poznać wszystkie najważniejsze muzea i ich kolekcje.

Wydawnictwo pozwala zajrzeć do wnętrz najciekawszych ośrodków wystawienniczych, a zarazem przekrojowo ukazuje tradycje polskiego muzealnictwa. Obok historii tej idei, zaprezentowana została dyskusja na temat nowoczesnych koncepcji muzealnych i perspektywy rozwoju tej dziedziny. Dodatkowo autorzy pozwalają podziwiać unikalne polskie kolekcje znajdujące się poza granicami kraju. Książka zawiera bogaty materiał ilustracyjny – liczne zdjęcia ukazują zarówno gmachy muzeów, jak też ich kolekcje i unikatowe eksponaty. Uzupełnieniem fotografii współczesnych są archiwalne, dające pełniejszy ogląd charakteru muzealnych zbiorów i ich historii.

Nowatorską koncepcję książki opracowała prof. Dorota Folga-Januszewska, wybitna znawczyni tej problematyki. Autorka jest historyczką sztuki, była wieloletnią dyrektorką Muzeum Narodowego w Warszawie, dyrektorką Instytutu Muzealnictwa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego i kuratorką licznych wystaw oraz autorką licznych publikacji z dziedziny muzealnictwa.

Książka została podzielona na rozdziały ukazujące różne typy muzeów w Polsce – od historycznych rezydencji, przez muzea polskie za granicą, do muzeów techniki. Wstępy do kolejnych rozdziałów przygotowali specjaliści z poszczególnych dziedzin, dyrektorzy muzeów.

Paweł Jaskanis, Dyrektor Muzeum Pałacu w Wilanowie, opisuje muzea rezydencjonalne i archeologiczne, Jacek Miler przedstawia muzea polskie za granicą, Przemysław Mrozowski ukazuje dzieje i kolekcje muzeów związanych z instytucjami Kościoła, Ewa Wyka przedstawia muzea uniwersyteckie, Antoni Bartosz, dyrektor Muzeum Etnograficznego w Krakowie – etnograficzne, Jerzy Litwin – techniczne, a zmarły niedawno Krzysztof Jakubowski – przyrodnicze.

Wydanie publikacji w dwóch wersjach językowych– polskiej i angielskiej sprawi, że trafi ona również do turystów i może stać się elementem promującym polską kulturę w kraju i za granicą.

+

Gazeta Polska Codziennie 15-02-2013 13:05

+

Rzeczpospolita 15-02-2013 13:04

+

www.kultura.wp.pl 15-02-2013 12:14

Tytuły powiązane:

1000 museums in Poland. Guide

Dorota Folga-Januszewska

2011

1000 muzeów w Polsce. Przewodnik

Dorota Folga-Januszewska

2011

Kolekcja Muzeum Narodowego w Krakowie

2009

Kresy w sztuce polskiej. Ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Urszula Kozakowska-Zaucha

2009

Museums of Warsaw. A guide

Dorota Folga-Januszewska

2012

Muzea Warszawy. Przewodnik

Dorota Folga-Januszewska

2012

Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Józefa Kostek

2008

Polish Museums

Dorota Folga-Januszewska

2012

Skanseny. Muzea na wolnym powietrzu w Polsce

Jan Święch

1999

Skanseny. Muzea na wolnym powietrzu w Polsce miniatura

Jan Święch

1999

aktualności

Anna Szałapak

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy informację o śmierci Anny Szałapak, wybitnej artystki krakowskiej, solistki „Piwnicy Pod...

> więcej

Zapowiedzi zobacz wszystkie

„Dzieci w PRL-u” to album zawierający niezwykłej urody fotografie dziecięcego świata w okresie PRL-u. Autor zdjęć –...

> więcej

„Mitologia grecka. Leksykon bestii i potworów” autorstwa Bartłomieja Grzegorza Sali przedstawia ponad siedemdziesiąt...

> więcej

«powrót