Art of Polish Poster

Zapowiedź

  • Liczba stron:

    575

  • Liczba zdjęć:

    ok. 1750

  • Format:

    240 × 300 mm

  • ISBN:

    978-83-7576-204-4

  • EAN:

    9788375762044

  • Oprawa:

    twarda

  • Numer wydania:

    I

  • Rok wydania:

    2017

  • Język:

    angielski

Art of Polish Poster

Dorota Folga-Januszewska  (autor) | Maria Kurpik  (autor) | Lech Majewski  (proj. graf.)

Polski plakat – jedno z najlepiej rozpoznawanych pojęć sztuki XX wieku, fenomen skutecznego połączenia przeciwieństw: wieloznaczności i czytelności, metafory i prostoty, artystycznej ścieżki i skutecznej reklamy. Rezultat trwających przez stulecia przemian w komunikacji obrazem, przemian mówiących wiele o specyfice polskiej kultury, której istotą było i jest godzenie sprzeczności.

Album przedstawia dzieje tej dziedziny twórczości. Autorki poszukują jej korzeni m.in. w rozpowszechnieniu w XVI wieku form grafiki i druku, ukazują interesujące przykłady „protoplakatów” należących do arcydzieł grafiki polskiej XVII–XVIII wieku, zwracają uwagę na narodziny nowych technik reprodukcyjnych wykorzystywanych przez artystów w XIX wieku oraz na zmianę sytuacji w sztukach plastycznych od czasu rozpowszechnienia fotografii. Powstaje w ten sposób historyczny kontekst, z którego wyrasta kształtowana przez malarzy, architektów, designerów i grafików sztuka plakatu, stająca się pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX wieku polską specjalnością. Na tym tle polska szkoła plakatu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, powołanie pierwszego na świecie Muzeum Plakatu, powstanie silnego ośrodka kształcącego artystów i międzynarodowa renoma tej dziedziny – widziane są jako naturalna konsekwencja wcześniejszych procesów artystycznych. Książkę zamyka refleksja na temat współczesnej roli plakatu, jego wszechobecności (plakat internetowy), kodyfikacji języka komunikacji wizualnej i nowych trendów obecnych wśród najmłodszego pokolenia twórców – plakatu autorskiego, unikatowego, poetyckiego, często rezygnującego z czytelnego komunikatu.

Sztuka projektowania. Lata trzydzieste i czterdzieste XX wieku

 

Kiedy z dzisiejszej perspektywy porównujemy sytuację i nastroje w dwóch kolejnych dekadach okresu międzywojennego w Europie, można odnieść wrażenie, że było to zetknięcie dwóch różnych epok. Lata dwudzieste były czasem wielkich eksperymentów w sztuce, tworzenia nowego języka, rozmaitości postaw i poglądów, demokracji, niekiedy wręcz szaleństwa, zabawy, fascynacji nauką i sztuką. Ten piękny okres zamknięty został wybuchem Wielkiego Kryzysu, krachem na giełdach, recesją.

 Na początku lat trzydziestych XX wieku panowała już zupełnie inna atmosfera – narodziny hitleryzmu i stalinizmu, rozwój nacjonalizmów, likwidacja ważnych ośrodków sztuki nowoczesnej w Europie (Bauhaus); powszechna była stopniowa, ale obejmująca tysiące osób emigracja intelektualistów z różnych krajów i z różnych przyczyn. W refleksji nad sztuką coraz częściej przywoływano problem reprodukcji, kultury masowej, komercji, profesjonalnej reklamy. Lata trzydzieste to także czas wielkich imprez sportowych, przemysłu filmowego i reklamy filmów, pierwszej na taką skalę komercjalizacji sztuki, rozwoju kultury masowej i popularnej. Wśród wielu nurtów sztuki europejskiej coraz bardziej widoczny był powrót do realizmu, często podszyty absurdem i magią surrealizmu, zauważalna stała się skłonność do nowej przedmiotowości, nierzadko pełna symbolicznych i metaforycznych odniesień.

Wybuch wojny w 1939 roku był niewątpliwie gwałtownym naruszeniem wielu działań twórczych, załamaniem powołanych instytucji, ale nie był całkowitym przerwaniem rozpoczętego procesu. Choć dzisiaj stale jeszcze trudno zrekonstruować pełny obraz życia polskiego plakatu w czasie drugiej wojny światowej, nie mamy wątpliwości, że właśnie ta dziedzina projektowania odgrywała olbrzymią rolę w działaniach patriotycznych, wojskowych i politycznych na rzecz Polski w różnych częściach świata, w tym także w okupowanym przez Niemców i Sowietów kraju. I zaraz po zakończeniu wojny okazało się, że formuła wypracowana w latach trzydziestych jest trwała i obowiązująca – Henryk Tomaszewski otrzymał pięć pierwszych nagród na Międzynarodowej Wystawie Plakatu Filmowego w Wiedniu w 1948 roku. Od tego momentu polski plakat stał się zjawiskiem pokazywanym, wyróżnianym, rozpoznawanym. Nawet szarża socrealizmu nie zdołała zmienić metaforycznego myślenia, ono bowiem, uzbrojone w warsztatowe doświadczenie artystów i eksperymentalną typografię, potrafiło przezwyciężyć totalitarne naleciałości. Konstytuująca się polska szkoła plakatu była owocem wolnej twórczości i dyscypliny intelektualnej wypracowanej przez środowiska artystów i projektantów lat trzydziestych XX wieku, wzmocnionej o międzynarodowe doświadczenia czasu wojny.

Prof. Dorota Folga-Januszewska – historyk sztuki, muzeolog; od 1979 r. pracownik Muzeum Narodowego w Warszawie, w latach 2007–2008 dyrektor MN; od 2011 r. dyrektor Instytutu Muzeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i profesor tej uczelni; od 2005 członek grupy ekspertów EU ds. muzeów (Culture Unit); autorka ponad 250 książek, katalogów, artykułów i opracowań w zakresie sztuki XX wieku, muzeologii, teorii sztuki.

Prof. Lech Majewski – profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, artysta plastyk, znany plakacista i projektant książek.

Dziękujemy za dodanie recenzji
Brak recenzji

Tytuły powiązane:

Ach! Plakat filmowy w Polsce

Dorota Folga-Januszewska

2013

Ah! Film Posters in Poland

Dorota Folga-Januszewska

2013

Chopin. Plakat polski

Maria Kurpik

2010

Plakat – grafiki Zdzisława Beksińskiego

Plakaty. Współczesne plakaty polskie

Krzysztof Dydo

2001

aktualności

Anna Szałapak

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy informację o śmierci Anny Szałapak, wybitnej artystki krakowskiej, solistki „Piwnicy Pod...

> więcej

Zapowiedzi zobacz wszystkie

„Domowe dania wigilijne i świąteczne” to zbiór 25 tradycyjnych przepisów świątecznych potraw, które może...

> więcej

Tradycja wytwarzania nalewek i likierów praktykowana jest na ziemiach polskich od stuleci. Domowe nalewki i likiery to książka z...

> więcej

«powrót