Wzory i obrazy natury ukryte w kamieniu

Cena:

19.90 zł
39.90 zł

Przeglądaj książkę
  • Liczba stron:

    128

  • Liczba zdjęć:

    142

  • Format:

    210 x 280 mm

  • ISBN:

    978-83-7576-202-0

  • EAN:

    9788375762020

  • Oprawa:

    twarda

  • Numer wydania:

    I

  • Rok wydania:

    2013

  • Język:

    polski

Wzory i obrazy natury ukryte w kamieniu

Andrzej Manecki  (autor) | Janina Wrzak  (autor)

Album zaciekawi miłośników natury, kolekcjonerów minerałów, ludzi sztuki oraz wszystkich tych, którzy po prostu kochają piękno. Jest pierwszą na rynku polskim publikacją, która traktuje o substancji mineralnej, a równocześnie nie eksponuje okazów minerałów i skał jako takich. Przedstawia abstrakcyjne wzory i niezwykłe obrazy powstałe we wnętrzu „kamienia” – skały w efekcie naturalnych procesów geologicznych. Te piękne i niemal nieznane kreacje natury wydobywane są głównie z agatów, jaspisów, tworzą też oryginalne fraktalne grafiki utworzone z manganowych i żelazistych dendrytów. Zadziwiają „tematyką” i stylem, pokrewnym często dziełom znanych malarzy – Turnera, Rericha czy operujących grą światła impresjonistów.

Niektóre z tych małych dzieł sztuki eksponowane już były na wystawie w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Teraz trafiają do Czytelnika.

 

Projekt dofinansowany z Fundacji POLSKA MIEDŹ

Patroni medialni:

Prof. Andrzej Manecki – mineralog, petrograf i polarnik, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Uczestnik wielu wypraw badawczych, w tym polarnych. Autor wielu specjalistycznych i popularnonaukowych publikacji o minerałach i meteorytach, w tym książki „Meteoryty. Oblicza gości z kosmosu”. 

Janina Wrzak – absolwentka Akademii Górniczo-Hutniczej, geolog i speolog, zajmuje się makrofotografią przyrodniczą. Autorka fotografii meteorytów oraz płyty CD, zamieszczonych w publikacji „Meteoryty. Oblicza gości z kosmosu”.

Dziękujemy za dodanie recenzji
+

Janusz Janeczek, Przegląd Geologiczny 02-04-2014 11:57

 

A.MANECKI & J.WRZAK – Wzory i obrazy natury ukryte w kamieniu. BOSZ, Olszanica, 2013, 128 str.

Nakładem wydawnictwa BOSZ ukazał się album niezwykły; tyleż popularyzujący świat minerałów i skał, co artystyczny w formie. Na ponad stu stronach zamieszczone są zachwycające kolorystyką, znakomicie wykonane fotografie strukturalnych i teksturalnych detali obiektów mineralnych. Autorzy intencjonalnie wydobywają te elementy skalnego rysunku, które nieodparcie kojarzą się z dziełami malarskimi różnych stylów, epok i szkół artystycznych. Nie jest to żadną miarą jeszcze jeden album przedstawiający minerały i skałły. Jest to studium piękna ukrytego w ich wnętrzu, wymagającego wielu zmyślnych zabiegów aby je wydobyć i ukazać naszym oczom.

Swoje credo autorzy ogłaszają w obszernym wstępie poprzedzającym albumową część książki. „W agatach, opalach, jaspisach, krzemieniach, piaskowcach tkwi potencjał estetyczny zaklęty w bezruchu” – piszą, namawiając nas do spojrzenia na „kamienie” jako „kreację artystyczną natury”. Wszelako geneza naturalnych

dzieł sztuki ma swoje fizyczne i chemiczne przyczyny, a mineralne obrazy są zapisem ich geologicznej historii. I o tym w przystępny sposób traktują krótkie rozdziały uświadamiające czytelnikowi głębszy sens wzorów i barw unaocznionych na fotografiach. „Natura jest fraktalna” głoszą autorzy i dokumentują to stwierdzenie odpowiednimi przykładami. Przedstawiają „bohaterów” książki – mineralne „modele” sportretowane w części albumowej: opale, chalcedony, agaty, jaspisy, krzemienie, skalenie, malachity, wapienie, marmury i wiele innych. Na koniec wprowadzają czytelnika w warsztatowe tajniki, wyjaśniając np., że większość obrazów to w istocie miniatury, często tylko fragmenciki większej całości umiejętnie wykadrowane i powiększone do rozmiarów całej strony.

Album podzielony jest na dwie części. W pierwszej, zatytułowanej „Wzory natury”, dominują, co zrozumiałe, agaty z ich koncentrycznymi i policentrycznymi pasami, choć nie brakuje i innych „wzorzystych” tworów mineralnych, jak np. pasiaste krzemienie, marmury krajobrazowe czy malachit. Wzorem autorzy nazywają „wycinek płaskiej powierzchni skalnej lub mineralnej wyodrębniony w taki sposób, by stanowił domkniętą kompozycyjnie, efektowną, abstrakcyjną całość”. Do tej definicji przystają sfotografowane okazy, zachwycające nie tylko harmonią wzorów, lecz również grą barw, jak np. jaspilit na stronie 57, w którym naprzemianległe jaskrawoczerwone pasma hematytu i miodowożółtego tygrysiego oka tonowane są stalowoszarym hematytem.

Na drugą część albumu, opatrzoną tytułem „Obrazy natury”, składają się zdjęcia mineralnych tworów zawierających, jak piszą autorzy, „identyfikowalne treści lub abstrakcję o cechach sztuki”. Przemyślnie dobrane obiekty i artystyczny sposób fotografowania powodują, że „martwa natura” minerałów i skał ożywa. Zapominamy, że oglądamy wynik działania procesów geologicznych i dajemy się zwieść złudzeniu obcowania z dziełami artystów. Utwierdzają nas w tym opisy zdjęć utrzymane w narracji artystycznej. Zacytujmy: „światło wczesnego poranka podkreśla ciepłą, jesienną kolorystykę rosnących na wzgórzu topoli. Wśród drzew gdzieniegdzie snują się mgły”. To nie opis rzeczywistego krajobrazu, lecz odczucia autorów fotografujących specyficznie wykadrowany fragment agatu pejzażowego. Pozostając w konwencji malarskiej, autorzy nieco żartobliwie objaśniają sposób powstania

naturalnych obrazów i używają przy tym określeń właściwych historykom sztuki. Wspomniane jesienne topole „wykonano techniką dendrytów żelazistych 3D”, a z kolei inny obraz mineralny – „Jezioro” (w rzeczywistości brekcja azbestu krokidolitowego spojonego chalcedonem) – „namalowano” techniką „subtelnego, wewnętrznego odbicia światła (iryzacja)”. Opisy fotografii umiejętnie łączą naukową wiedzę z poetyckimi impresjami.

Skojarzenia autorów są miejscami zaskakujące. Oto jasnoszary z niebieskawym odcieniem kształt na czarno-ceglastym tle jaspisowej płytki interpretowany jest jako wariacja na temat obrazu Jana Matejki „Kazanie Skargi”. Choć autorzy podpowiadają nam swoje widzenie wzorów, kształtów i gry barw, to każdy może mieć własne skojarzenia. Na przykład wzór na polerowanej płytce labradoru zatytułowany „Słońce i kaktus” piszącemu te słowa przypomina raczej mgławicę pyłowo-gazową w jednym z gwiazdozbiorów. Niektóre skojarzenia są wszakże samonasuwające się, jak jaspisowa kuropatwa na stronie 118.

Dla kogo jest ten album? Dla każdego, kogo zachwyca piękno w najczystszej postaci form, kształtów i barw wydobytych z mineralnych tworów. Warto go mieć dla samej przyjemności obcowania z naturalnymi dziełami sztuki. Geologowi umożliwia on nowe, artystyczne spojrzenie na „starych znajomych” – minerały i skały. Wszelako oglądaniu fotografii towarzyszą nie tylko doznania estetyczne. Nie sposób także oprzeć się naukowej refleksji nad procesami, które doprowadziły do powstania niezmiernie złożonych struktur. A od refleksji już tylko krok do naukowych inspiracji. Naturalne grafiki i obrazy przywodzą na myśl słowa Bolesława Leśmiana o tym, że nawet „nauka ścisła i logiczna” nie może obejść się bez baśniowości. Udostępnienie nam baśniowej natury minerałów i skał jest wielką zasługą prof. Andrzeja Maneckiego i Janiny Wrzak – autorów albumu. Słowa uznania należą się też wydawnictwu za znakomitą edycję tego dzieła, które cieszy oko, duszę i rozum.

Tytuły powiązane:

Meteoryty. Oblicza gości z kosmosu

Andrzej Manecki

2010

aktualności

Wieczór promujący tomik wierszy Jacka Cygana

22 maja w Promie Kultury na Saskiej Kępie w Warszawie odbyła się promocja tomiku wierszy Jacka Cygana Boskie błędy z udziałem...

> więcej

Zapowiedzi zobacz wszystkie

Minialbum „Mehoffer. Malarstwo” zawiera najważniejsze obrazy olejne, w tym piękne portrety żony, liczne projekty polichromii i...

> więcej

„Lwów w starej fotografii” to piękny i pełen nostalgii album o przedwojennym Lwowie – mieście bliskiemu sercu wielu...

> więcej

«powrót